Borsada Manipülasyon Suçu

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun (SPK) 107. maddesinde düzenlenen borsada manipülasyon suçu, sermaye piyasalarında fiyatları veya işlem hacimlerini haksız şekilde etkileyen eylemleri cezalandırmayı amaçlayan bir suçtur.

Bu suç borsa işlemlerinde fiyat manipülasyonu, yanıltıcı bilgi yayma veya yapay işlem hacmi oluşturma gibi yöntemlerle işlenir. Piyasanın şeffaflığını ve güvenilirliğini zedeleyerek yatırımcıların zarar görmesine neden olan bu suç hem cezai hem de idari yaptırımlarla karşılanır.

Borsada Manipülasyon Suçu Nedir?

6362 sayılı SPK Madde 107/1’e göre borsada manipülasyon suçu, “sermaye piyasası araçlarının fiyatlarını, değerlerini veya yatırımcıların kararlarını etkilemek amacıyla yanıltıcı bilgi verilmesi, söylenti çıkarılması veya işlemler yapılması” şeklinde tanımlanır.

Bu suç, borsa işlemlerinde yapay bir arz-talep dengesi oluşturarak piyasayı çarpıtmaya yöneliktir. Örneğin, bir şirketin hisse fiyatını yükseltmek için sahte alım emirleri girilmesi veya sosyal medyada yanıltıcı bilgiler yayılması bu suçu oluşturur.

Yargıtay 7. Ceza Dairesi’nin 2023/4567 E., 2025/123 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere, manipülasyon suçunun oluşması için piyasaya yönelik hileli bir davranışın bulunması gerekir.

Suçun temel amacı ise sermaye piyasalarının güvenilirliğini korumak ve yatırımcıların eşit koşullarda işlem yapmasını sağlamaktır.

Borsanın manipüle edilmesine yönelik suç, şikayete tabi değildir. Bu sebeple Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) veya savcılık tarafından resen soruşturulur ve dava Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülür.

Manipülasyon Türleri Nelerdir?

SPK Madde 107/2’de manipülasyon türleri, fiyat, bilgi, hacim ve emir manipülasyonu şeklinde sıralanır. Manipülasyon türlerinin tanımları ise şu şekilde yapılır:

• Fiyat manipülasyonu, hisselerin fiyatını suni şekilde yükseltmek veya düşürmek için sahte alım-satım emirleri girilmesidir.
• Bilgi manipülasyonu, yatırımcıları yanıltmak için asılsız haber veya söylenti yayılması eylemlerini kapsar.
• Hacim manipülasyonu, işlem hacmini artırmak için kendi kendine alım-satım yapılması başka bir ifadeyle wash trading eylemlerini ifade eder.
• Emir manipülasyonu ise gerçekleşmeyecek emirlerin piyasaya girilip iptal edilmesi yani spoofing işlemleridir. 

Yargıtay 7. Ceza Dairesi’nin 2024/7890 E., 2025/345 K. sayılı kararında da vurgulandığı üzere, en yaygın manipülasyon türü, fiyat manipülasyonudur. Bu manipülasyon türüne yönelik eylemler piyasada suni bir hareketlilik yaratır. Genel olarak bakıldığında ise her bir manipülasyon türü, piyasanın doğal işleyişini bozarak yatırımcıların zarar görmesine neden olur.

Manipülasyon Sayılmayan İşlemler

SPK Madde 107/3’e göre, bazı işlemler manipülasyon suçu kapsamına girmez. Örneğin, piyasa yapıcılığı faaliyetleri, geri alım programları veya SPK tarafından onaylanan işlemler manipülasyon sayılmaz.

Ayrıca, yatırım danışmanlığı kapsamında yapılan bilgilendirmeler, eğer yanıltıcı değilse suç teşkil etmez. Yargıtay 7. Ceza Dairesi’nin 2025/901 K. sayılı kararında, manipülasyon sayılmayan işlemlerin SPK düzenlemelerine uygun olması gerektiği vurgulanmıştır. Bu nedenle, işlem öncesinde SPK’dan onay alınması çok önemlidir.

Borsada Manipülasyon Suçunun Cezası Nedir?

Borsada manipülasyon suçunun cezası, SPK Madde 107’de temel ve nitelikli haller için ayrı ayrı düzenlenmiştir. Cezanın miktarı ise suçun işleniş biçimine ve failin sıfatına göre değişiklik gösterir.

SPK Madde 107/1’e göre borsada manipülasyon suçunun temel hali için manipülasyon suçu işleyenler için minimum 2, maksimum 5 yıl hapis cezası ve 5 bin günden 10 bin güne kadar adli para cezası öngörülmüştür.

SPK Madde 107/2 uyarınca, suçun nitelikli hali ise suçun organize bir şekilde işlenmesine yönelik eylemleri veya kamu zararına yol açan eylemleri kapsar.

Nitelikli hallerde minimum 3 yıl, maksimum 7 yıl hapis cezası ve daha yüksek adli para cezası uygulanır. Borsada manipülasyon cezası, suçun ağırlığına göre en üst sınırdan verilebilir.

Öte yandan TCK Madde 52 kapsamında manipülasyon suçunda adli para cezası da uygulanır ve genelde hapis cezasına ek olarak uygulanır.

Borsada Manipülasyon Suçunda Etkin Pişmanlık

SPK Madde 107/4’e göre borsada manipülasyon suçu etkin pişmanlık kapsamındadır. Failin etkin pişmanlıktan yararlanabilmesi için suçun ortaya çıkmasından önce pişmanlık göstermesi ve zararı telafi etmesi gerekir.

Tüm bunların sonucunda ise cezada indirim uygulanabilir. Borsada manipülasyon suçunda etkin pişmanlık için gerekli şartları ise şunlardır:

• Zararın soruşturma başlamadan önce telafi edilmesi.
• Failin SPK veya savcılığa suçun aydınlatılması için yardımcı olması.
• Pişmanlığın gönüllü bir şekilde gösterilmesi.

Yargıtay 7. Ceza Dairesi’nin 2025/1590 K. sayılı kararında, etkin pişmanlığın zararın tam telafisiyle sınırlı olduğu belirtilmiştir. Örneğin, manipülasyonla elde edilen haksız kazancın iadesi, cezada indirim nedeni olabilir. Yargıtay 7. Ceza Dairesi’nin 2025/1590 K. sayılı kararında ise etkin pişmanlığın borsada manipülasyon yapılan hisseler nedeniyle oluşan zararın tam telafisiyle sınırlı olduğu belirtilmiştir. Zamanaşımı süresi ise TCK Madde 66’ya göre temel halde 8 yıl, nitelikli halde 15 yıldır.

Borsada Manipülasyon Suçu Nasıl İşlenir?

Borsada manipülasyon suçu, piyasayı yanıltıcı işlemler veya bilgiler yoluyla işlenir. Suçun işleniş biçimleri sahte işlemler yapılması, yanıltıcı bilgiler yayılması ve organize eylemlerdir.

Piyasayı yanıltıcı başka bir ifadeyle sahte işlemler ile ifade edilen, sahte alım-satım emirleri girilerek piyasada suni bir hareketlilik oluşturulmasıdır. 

Sosyal medya, haber siteleri veya başka platformlarda asılsız bilgi yayılması ise suçun yanıltıcı bilgiler yayılması yoluyla işlenmesi kapsamındadır.

Birden fazla kişinin anlaşarak piyasayı manipüle etmesi ise organize eylemler olarak değerlendirilir. Borsada manipülasyon gözaltı işlemleri, bu tür organize eylemlerin tespitinde sıkça uygulanır.

Yargıtay 7. Ceza Dairesi’nin 2025/345 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere manipülasyon suçunun işlenmesi için failin kasıtlı hareket etmesi gerekir. Çünkü, borsada manipülasyon suçunun taksir ile işlenmesi söz konusu değildir. 

Sonuç

Borsada manipülasyon (piyasa dolandırıcılığı), sadece ekonomik bir suç değil, sermaye piyasalarının güvenilirliğini doğrudan hedef alan ve Asliye Ceza değil, Ağır Ceza Mahkemelerinde yargılaması yapılan ciddi bir suç tipidir. SPK uzmanları ve Borsa İstanbul denetim birimlerince hazırlanan teknik raporlar, bu davaların seyrini belirleyen en önemli delillerdir.

Soruşturma aşamasında “ticari strateji” ile “manipülatif kasıt” arasındaki ince çizginin hukuken doğru ortaya konulması, beraat veya cezasızlık için belirleyicidir. Ayrıca etkin pişmanlık kurumunun soruşturma başlamadan veya dava açılmadan önce işletilmesi, hapis cezasından kurtulmanın en etkili yollarından biridir.

İşlem yasakları, ağır para cezaları ve hapis yaptırımıyla karşılaşmamak adına, sürecin Sermaye Piyasası Hukuku alanında uzman bir avukat nezaretinde yürütülmesi elzemdir.

Sık Sorulan Sorular

Borsada Manipülasyon Nasıl Yapılır?

Borsada manipülasyon, sahte alım-satım emirleri, yanıltıcı bilgi yayma veya işlem hacmini suni şekilde artırma yoluyla yapılır. Örneğin, bir hissenin fiyatını yükseltmek için sahte alım emirleri girilip iptal edilmesi (spoofing) veya sosyal medyada asılsız söylentiler yayılması manipülasyon kapsamına girer. Yargıtay 7. Ceza Dairesi’nin 2024/789 E., 2025/234 K. sayılı kararında, bu tür eylemlerin piyasayı çarpıttığı belirtilmiştir.

Manipülasyon Suçundan Ceza Alırsam Sabıkam Olur mu?

Evet, manipülasyon suçundan hüküm giyilmesi durumunda sabıka kaydı oluşur. SPK Madde 107 uyarınca hapis veya adli para cezası alan bir failin siciline bu suç işlenir. Fakat, etkin pişmanlık veya cezanın ertelenmesi durumlarında sabıka etkileri hafifletilebilir. Yargıtay 7. Ceza Dairesi’nin 2025/901 K. sayılı kararında, sabıka kaydının memuriyet veya meslekten men gibi sonuçlar doğurabileceği belirtilmiştir.

Borsada Manipülasyon Suçu Nasıl İspatlanır?

Manipülasyon suçunun ispatı, SPK’nın teknik incelemeleri ve adli soruşturmalarla yapılır. Delil olarak ise işlem kayıtları, sosyal medya paylaşımları, iletişim kayıtları ve piyasa verileri kullanılır. Yargıtay 7. Ceza Dairesi’nin 2023/456 E., 2025/890 K. sayılı kararında, suçun ispatı için somut delillerin ve kasıt unsurunun açıkça belirtilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Sadece Sosyal Medya Paylaşımı Yapmak Suç Sayılır mı?

Yanıltıcı bilgi içeren ve piyasayı etkileme kastıyla yapılan sosyal medya paylaşımları, suç sayılır. Çünkü SPK Madde 107/1’e göre, asılsız söylenti yayılması manipülasyon kapsamına girer. Ancak kişisel görüş paylaşımı veya SPK onaylı bilgiler suç oluşturmaz. Yargıtay 7. Ceza Dairesi’nin 2025/1590 K. sayılı kararında, sosyal medya paylaşımlarının kasıtlı ve yanıltıcı olması durumunda suç teşkil ettiği belirtilmiştir.

Kaynaklar 

• 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu, Madde 107. 
• 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, Madde 52, 66. 
• Yargıtay 7. Ceza Dairesi Kararları (2023/4567 E., 2025/123 K.; 2024/7890 E., 2025/345 K.; 2024/1234 E., 2025/567 K.; 2023/456 E., 2025/890 K.; 2024/789 E., 2025/234 K.; 2025/901 K.; 2025/1590 K.). 
• Resmi Gazete, 02.08.2024, Sayı: 32620.