Soyadı Değişikliği Dava Dilekçesi Örneği (2026)

Soyadı Değişikliği, Türk Medeni Hukuku bakımından kişilik hakkının bir uzantısı olarak değerlendirilen ve bireyin toplum içindeki kimliğini doğrudan etkileyen önemli bir hukuki meseledir. 

Her ne kadar soyadı, doğumla birlikte kazanılan ve resmi kayıtlara geçirilen bir unsur olsa da, bazı durumlarda kişinin sosyal yaşamını zorlaştıran, psikolojik olarak rahatsızlık yaratan ya da objektif olarak “haklı sebep” teşkil eden nedenlerle değiştirilmesi mümkündür. 

Uygulamada özellikle gülünç, alay konusu olabilecek, telaffuzu güç, yanlış yazılan ya da aile bağlarını yansıtmayan soyadları nedeniyle açılan davalarla sıkça karşılaşılmaktadır.

Soyadı Değiştirilmesi Talebine İlişkin Dilekçe Nedir?

Soyadı Değişikliği, hukuki anlamda kişinin mevcut soyadını haklı sebeplere dayanarak değiştirmek amacıyla açtığı ve görevli mahkeme olan yerleşim yerindeki Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde görülen bir dava ile mümkündür; zira Türk Medeni Kanunu’nun 27. maddesi uyarınca adın (ve soyadının) değiştirilmesi ancak hâkim kararıyla gerçekleştirilebilir ve bu dava çekişmesiz yargı işi niteliğinde olmakla birlikte usul hükümleri bakımından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na tabidir.

Bu kapsamda hazırlanacak Soyadı Değişikliği Dava Dilekçesi Örneği, HMK m.119’da belirtilen zorunlu unsurları içermeli; davacının kimlik ve adres bilgileri, davanın hasmı olarak ilgili İl/İlçe Nüfus Müdürlüğü, olayların kronolojik özeti, hukuki sebepler, deliller ve açık talep sonucu tereddüde yer bırakmayacak şekilde gösterilmelidir. 

Özellikle soyadının hangi sebeple değiştirilmek istendiği soyut ve genel ifadelerle değil, somut olaylara dayalı açıklamalarla ortaya konulmalı; soyadının gülünç nitelikte olması, toplum içinde alay konusu yapılması, mesleki itibarı zedelemesi, psikolojik rahatsızlık yaratması ya da aile bağlarının fiilen kopmuş olması gibi haklı sebepler detaylı biçimde izah edilmelidir. 

Mahkeme, ileri sürülen vakıaların gerçekten “haklı sebep” oluşturup oluşturmadığını değerlendirecek ve gerektiğinde tanık dahil her türlü delili inceleyecektir; bu nedenle dilekçe yalnızca biçimsel bir başvuru değil, kişilik hakkının korunmasına yönelik ciddi ve teknik bir hukuki metin niteliği taşır. 

Kararın kesinleşmesiyle birlikte hüküm ilgili nüfus müdürlüğüne gönderilir ve nüfus kaydında gerekli düzeltme yapılarak Soyadı Değişikliği hukuken sonuç doğurur.

Soyadı Değiştirilmesi Talebine İlişkin Dilekçe Örneği

Aşağıda yer alan Soyadı Değişikliği Dava Dilekçesi Örneği, uygulamada Asliye Hukuk Mahkemesi’ne sunulabilecek genel bir şablon niteliğindedir. Somut olayın özelliklerine göre mutlaka uyarlanmalıdır.

Farklı Soyadın Değiştirilmesi Talebi Dava Dilekçesi Örneği

Soyadı Değişikliği Dava Dilekçesi Örneği, özellikle aile bağlarının fiilen kopmuş olması, baba ile hiçbir sosyal ve duygusal ilişkinin bulunmaması, evlat edinilme süreci yaşanmış olması ya da uzun yıllardır farklı bir soyadın fiilen kullanılması gibi durumlarda daha da önem kazanmaktadır; zira mahkeme, salt kişisel tercihi değil, soyadının değiştirilmesini gerektiren haklı ve objektif bir sebebin varlığını aramaktadır. 

Uygulamada en sık karşılaşılan durumlardan biri, kişinin resmi kayıtlarda babasının soyadını taşımasına rağmen fiilen anne soyadıyla bilinmesi ya da üvey baba soyadıyla tanınmasıdır. Bu gibi hallerde dilekçede aile içi ilişkilerin durumu, sosyal çevrede hangi soyadla bilindiği, mevcut soyadının kişide yarattığı aidiyet sorunu ve varsa psikolojik etkileri ayrıntılı biçimde açıklanmalıdır. 

Aşağıda, bu tür bir talebe ilişkin örnek bir dilekçe  yer almaktadır:

Gülünç Soyadın Değiştirilmesi Talepli Dava Dilekçesi Örneği

Soyadı Değişikliği, uygulamada en çok “gülünç, alay konusu edilen veya toplum içinde küçük düşürücü nitelik taşıyan” soyadları bakımından gündeme gelmektedir; zira kişinin sosyal çevrede sürekli olarak alay edilmesi, mesleki hayatında ciddiyetinin zedelenmesi ya da psikolojik olarak rahatsızlık duyması, Türk Medeni Kanunu’nun 27. maddesi kapsamında açıkça “haklı sebep” olarak değerlendirilmektedir. 

Mahkemeler bu tür davalarda özellikle soyadının objektif olarak gülünç nitelik taşıyıp taşımadığını, kişinin gerçekten sosyal bir mağduriyet yaşayıp yaşamadığını ve talebin samimi olup olmadığını incelemektedir. Bu nedenle dilekçede yalnızca “soyadım gülünçtür” demek yeterli olmayacak; alay edilme örnekleri, yaşanan somut olaylar ve varsa tanık beyanları ile durum desteklenmelidir. 

Aşağıda bu kapsama ilişkin örnek bir dilekçe yer almaktadır:

Soyadı Değiştirilmesi Talebine İlişkin Dilekçe Hazırlanırken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Soyadı Değişikliği Dava Dilekçesi Örneği hazırlanırken en sık yapılan hata, hazır şablonların somut olaya uyarlanmadan kullanılmasıdır; oysa mahkeme her dosyayı kendi vakıası içinde değerlendirir ve özellikle “haklı sebep” unsurunun somut, inandırıcı ve delillendirilmiş olmasını arar.

1. Görevli ve Yetkili Mahkemenin Doğru Belirlenmesi: Dava, davacının yerleşim yerindeki Asliye Hukuk Mahkemesi’nde açılmalıdır. Dilekçede mahkeme adı doğru ve eksiksiz yazılmalıdır.
2. Davalı Tarafın Doğru Gösterilmesi: Husumet ilgili İl/İlçe Nüfus Müdürlüğü’ne yöneltilmelidir. Yanlış hasım gösterilmesi usuli sorunlara yol açabilir.
3. Haklı Sebebin Somutlaştırılması: “Soyadımı beğenmiyorum” şeklindeki soyut ifadeler yeterli değildir. Gülünçlük, alay edilme, mesleki zarar, aidiyet sorunu gibi nedenler somut olaylarla açıklanmalıdır.
4. Delillerin Açıkça Belirtilmesi: Tanık isimleri, varsa belge, yazışma, okul veya iş kayıtları dilekçede belirtilmeli; gerektiğinde mahkemeden tanık dinlenmesi talep edilmelidir.
5. Talep Sonucunun Net Yazılması: Mevcut soyadı ve talep edilen yeni soyadı açıkça belirtilmeli, kararın kesinleşmesi sonrası nüfus müdürlüğüne müzekkere yazılması talep edilmelidir.
6. Usul Kurallarına Uygunluk: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 119. maddesinde yer alan zorunlu unsurlar eksiksiz şekilde dilekçede yer almalıdır; kimlik bilgileri, adres, imza ve tarih unutulmamalıdır.
7. Yeni Soyadının Hukuka Uygunluğu: Talep edilen yeni soyadı kamu düzenine, genel ahlaka veya mevzuata aykırı olmamalıdır; ayrıca başkasının kişilik hakkını ihlal edecek nitelikte olmaması gerekir.
8. Davanın Niteliğinin Doğru Değerlendirilmesi: Bu dava çekişmesiz yargı işi niteliğinde olmakla birlikte mahkeme haklı sebep araştırması yapar; dolayısıyla dilekçenin teknik ve ikna edici olması gerekir.

Sonuç

Soyadı Değişikliği davaları her ne kadar uygulamada sıkça açılan davalar arasında yer alsa da, kişilik hakkına temas eden ciddi hukuki süreçlerdir ve gerek dilekçe hazırlama gerekse sonraki dava sürecini doğru şekilde yürütebilmek adına,  avukattan destek almakta fayda vardır.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Soyadı değişikliği davası hangi mahkemede açılır?

Soyadı değişikliği davalarında görevli ve yetkili mahkeme, davacının yerleşim yerindeki (ikametgahındaki) Asliye Hukuk Mahkemesidir.

2. Soyadımı değiştirmek için hangi sebepler “haklı sebep” sayılır?

Türk Medeni Kanunu’na göre soyadının gülünç olması, alay konusu edilmesi, telaffuzunun zor olması, yanlış yazılması, mesleki itibarı zedelemesi, kişinin psikolojisini olumsuz etkilemesi veya aile bağlarının fiilen kopmuş olması (örneğin baba ile hiçbir bağın kalmaması) haklı sebep olarak kabul edilir.

3. “Soyadımı beğenmiyorum” diyerek dava açabilir miyim?

Hayır. Mahkemeler soyadı değişikliği için soyut ve genel ifadeleri (sadece beğenmemek gibi) yeterli bulmaz. Değişiklik talebinin somut olaylara, delillere ve objektif bir “haklı sebebe” dayanması gerekir.

4. Babamla görüşmüyorum, annemin soyadını alabilir miyim?

Evet. Biyolojik baba ile sosyal, ekonomik ve duygusal bağın kopmuş olması ve kişinin sosyal çevresinde annesinin soyadıyla bilinmesi durumunda, bu durumu delillerle ispatlayarak (tanık, okul kaydı vb.) soyadı değişikliği talep edilebilir.

5. Soyadı değişikliği davası kime karşı açılır?

Bu davalarda husumet, ilgili İl veya İlçe Nüfus Müdürlüğüne yöneltilmelidir. Davalı olarak şahıslar değil, nüfus idaresi gösterilmelidir.

6. Dava dilekçesinde nelere dikkat etmeliyim?

Dilekçede HMK m.119’a uygun olarak kimlik ve adres bilgileriniz, davalı kurum, değişikliğin haklı gerekçeleri, deliller (tanık vb.) ve talep ettiğiniz yeni soyadı açıkça belirtilmelidir. Hazır şablonlar yerine somut durumunuzu anlatan bir dilekçe hazırlamanız önemlidir.

7. Soyadı değişikliği davasında tanık dinletmek zorunlu mudur?

Zorunlu olmamakla birlikte, ileri sürdüğünüz “haklı sebebin” (örneğin alay edilmesi veya farklı isimle tanınma) ispatı için tanık beyanları mahkeme nezdinde en güçlü delillerden biridir.

8. İstediğim her soyadını alabilir miyim?

Hayır. Talep edilen yeni soyadının kamu düzenine, genel ahlaka uygun olması ve mevzuata aykırı olmaması gerekir. Ayrıca başkasının kişilik haklarına zarar verecek bir soyadı seçilemez.