WhatsApp Yazışmaları İş Davasında Delil Olur mu?

WhatsApp yazışmaları iş davasında delil olarak kullanılabilir; ancak mesajın uyuşmazlıkla ilgili olması tek başına yeterli değildir. Yazışmanın kim tarafından, hangi yöntemle ve hangi bağlamda elde edildiği; bütünlüğünün korunup korunmadığı ve özel hayat ile haberleşme hürriyetine müdahalenin ölçülü olup olmadığı birlikte değerlendirilir.

İş sözleşmesinin feshi, ücret ve fazla çalışma alacağı, mobbing, hakaret, işyeri talimatları veya ticari sır iddiaları bakımından WhatsApp kayıtları önemli bilgiler içerebilir. Bununla birlikte bir kişinin telefonuna izinsiz girilmesi, kişisel hesabındaki konuşmaların gizlice kopyalanması veya bağlamından koparılmış ekran görüntülerinin sunulması, kaydın delil değerini tartışmalı hâle getirebilir ve ayrıca kişisel verilerin korunması ile ceza hukuku bakımından sonuç doğurabilir.

Bu nedenle “Mesaj gerçek mi?” sorusu kadar “Mesaj hukuka uygun biçimde mi elde edildi?” sorusu da önemlidir. Aşağıdaki değerlendirmeler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve Anayasa Mahkemesinin çalışma hayatındaki haberleşme gizliliğine ilişkin kararları esas alınarak hazırlanmıştır.

WhatsApp Mesajı Hukuken Belge Sayılır mı?

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 199. maddesi, uyuşmazlık konusu vakıaları ispata elverişli elektronik ortamdaki verileri “belge” kapsamında kabul eder. Bu nedenle WhatsApp mesajı, ses kaydı, fotoğraf, e-posta veya benzeri dijital veri bir hukuk davasında belge niteliği taşıyabilir.

Ancak “belge” niteliği ile bir delilin mahkemece hükme esas alınabilmesi aynı şey değildir. HMK’nın 189. maddesine göre hukuka aykırı olarak elde edilmiş deliller mahkeme tarafından bir vakıanın ispatında dikkate alınamaz. Dolayısıyla mesajın içeriği kadar elde edilme biçimi de incelenir.

Tarafı Olunan Yazışma ile Üçüncü Kişinin Yazışması Arasındaki Fark

Kişinin bizzat taraf olduğu konuşmayı kendi telefonundan sunması ile başka iki kişi arasındaki özel konuşmayı onların bilgisi dışında ele geçirmesi aynı şekilde değerlendirilemez. Yazışmanın tarafı olan kişi, kendisine gönderilen mesajı uyuşmazlıkla bağlantılı ölçüde sunabilir. Buna karşılık başkasının telefonuna, hesabına veya açık bırakılmış bilgisayarına izinsiz erişilmesi; haberleşme gizliliği, kişisel veriler ve delilin hukuka uygunluğu bakımından ciddi sorunlar doğurur.

Bu ayrım mutlak bir sonuç üretmez. Her olayda mesajın kapsamı, sunulma amacı, başka bir yöntemle ispat imkânı, üçüncü kişilerin verileri ve müdahalenin ölçülülüğü ayrıca ele alınmalıdır.

Ekran Görüntüsü Tek Başına Yeterli Olur mu?

Ekran görüntüsü uygulamada sık kullanılan bir sunum biçimidir. Bununla birlikte yalnızca tek bir ekran görüntüsü; mesajın öncesini ve sonrasını, tarih-saat bilgisini, gönderen hesabın kime ait olduğunu veya içeriğin sonradan değiştirilip değiştirilmediğini her zaman göstermeyebilir.

Delilin Güvenilirliğini Artıran Unsurlar

• Konuşmanın yalnızca seçilmiş cümlelerinin değil, uyuşmazlığı açıklayan ilgili bölümünün sunulması,
• Tarih, saat ve katılımcı bilgilerinin görülebilmesi,
• Mesajın bulunduğu cihazın veya orijinal konuşmanın gerektiğinde incelenebilir durumda tutulması,
• Yazışmayı doğrulayan işyeri kaydı, bordro, e-posta, tanık anlatımı veya başka bir delilin bulunması,
• Üçüncü kişilere ait ilgisiz özel verilerin mümkün olduğunca ayıklanması,
• Mesajların aktarımı sırasında bütünlüğün korunması.

Mahkeme, delilin gerçekliği konusunda uyuşmazlık çıkması hâlinde taraf açıklamalarını, cihaz kayıtlarını, diğer delilleri ve gerektiğinde bilirkişi incelemesini birlikte değerlendirebilir. Bu nedenle yalnızca ekran görüntüsüne dayanmak yerine yazışmanın kaynağını ve bağlamını korumak daha sağlıklı bir yöntemdir.

İşveren Çalışanın WhatsApp Yazışmalarını İnceleyebilir mi?

İşverenin işyeri düzenini ve bilgi güvenliğini koruma konusunda meşru menfaatleri bulunabilir. Buna rağmen bu menfaat, çalışanın her türlü özel yazışmasının sınırsız biçimde incelenmesine izin vermez. Çalışanın işyerinde de özel hayata saygı, kişisel verilerin korunması ve haberleşme hürriyeti devam eder.

Anayasa Mahkemesi, Samet Ayyıldız başvurusunda işverenin çalışana tahsis edilen bilgisayarda açık bulunan kişisel WhatsApp yazışmalarına erişmesini değerlendirmiştir. Kararda; önceden açık bir bilgilendirme yapılmaması, denetimin zorunluluğunun ortaya konulamaması, aynı amaca daha az müdahaleci araçlarla ulaşma imkânı ve mesajlara erişim yönteminin hukuka uygunluğu üzerinde durulmuştur. Somut olayda özel hayata saygı hakkı ile haberleşme hürriyetinin ihlal edildiği sonucuna ulaşılmıştır.

Önceden Bilgilendirme Tek Başına Yeterli Değildir

İş sözleşmesinde veya işyeri politikasında elektronik iletişim araçlarının denetlenebileceğinin yazılması önemlidir; fakat tek başına her incelemeyi hukuka uygun hâle getirmez. Denetimin belirli ve meşru bir amacı olmalı, çalışan kapsam ve yöntem konusunda anlaşılır biçimde bilgilendirilmeli, incelenen veri amaçla sınırlı tutulmalı ve daha az müdahaleci bir yöntem bulunup bulunmadığı değerlendirilmelidir.

Kurumsal e-posta ile kişisel WhatsApp hesabı da aynı değildir. Kurumsal hesabın yalnızca iş amacıyla kullanılacağı açıkça bildirilmişse çalışanın mahremiyet beklentisi somut olayda daha sınırlı olabilir. Kişisel mesajlaşma hesabında ise haberleşmenin özel olduğuna ilişkin beklenti kural olarak daha güçlüdür.

Bu konu, sitedeki işyerinde izleme sistemlerinin hukuka uygunluğu ve çalışanın kişisel verilerinin hukuka aykırı işlenmesi yazılarıyla birlikte değerlendirilebilir.

Hukuka Aykırı Elde Edilen Mesajın Sonuçları Nelerdir?

Başkasına ait WhatsApp yazışmalarının izinsiz okunması, kopyalanması veya paylaşılması yalnızca delil tartışmasına yol açmaz. Olayın koşullarına göre kişisel verilerin hukuka aykırı elde edilmesi ya da yayılması, haberleşmenin gizliliğinin ihlali ve özel hayatın gizliliği bakımından da inceleme gündeme gelebilir.

Kişisel Verileri Koruma Kurulunun 2019/138 sayılı karar özetinde, şirket sahibinin çalışanın WhatsApp yazışmalarını hukuka aykırı biçimde elde ettiği iddiasının Türk Ceza Kanunu kapsamında değerlendirilmesi gereken yönleri bulunduğu belirtilmiştir. Bu nedenle bir iş uyuşmazlığında delil toplarken, ayrı bir hukuki sorumluluk yaratabilecek yöntemlerden kaçınılmalıdır.

Kişisel verilerle ilgili ceza hukuku boyutu için kişisel verileri ele geçirme ve yayma suçu başlıklı içerik ayrıca incelenebilir.

WhatsApp Yazışmaları Fesih Sebebi Olabilir mi?

Bir mesajın iş sözleşmesinin feshinde kullanılabilmesi, yalnızca işveren açısından rahatsız edici olmasına bağlı değildir. Yazışmanın iş ilişkisiyle bağlantısı, işyerinde somut bir olumsuzluk doğurup doğurmadığı, sadakat borcuyla ilişkisi, içeriğin ne şekilde elde edildiği ve feshin ölçülü olup olmadığı değerlendirilir.

Mesaj; tehdit, hakaret, işyeri güvenliğini tehlikeye düşüren talimat, ticari sırrın paylaşılması veya görevlerin kasıtlı biçimde yerine getirilmediğini gösteren bir içerik taşıyabilir. Buna karşılık tamamen kişisel alanda kalan, işin yürütümünü etkilemeyen ve hukuka aykırı müdahaleyle ele geçirilen konuşmaların feshe dayanak yapılması temel haklar bakımından sorun oluşturabilir.

Grup Yazışmaları ve İş Yeri Grupları

İşyerine ait WhatsApp grubunda paylaşılan mesajların katılımcı çevresi daha geniş olabilir; fakat bu durum her grup mesajının sınırsız biçimde üçüncü kişilerle paylaşılabileceği anlamına gelmez. Grubun amacı, katılımcı sayısı, mesajın iş ilişkisiyle bağlantısı ve paylaşımın hangi amaçla yapıldığı somut olayda önem taşır.

İş Davasında Mesaj Kayıtları Nasıl Korunmalı?

Mesajlar silinmeden veya telefon değiştirilmeden önce hukuka uygun bir delil stratejisi belirlenmesi önemlidir. Yalnızca uyuşmazlıkla ilgili bölümler korunmalı; konuşmanın bağlamı kaybedilmemeli ve ilgisiz üçüncü kişilerin verileri gereksiz yere çoğaltılmamalıdır.

1. Yazışmanın tamamını rastgele paylaşmak yerine uyuşmazlıkla ilgili bölümü belirleyin.
2. Tarih, saat ve taraf bilgilerini görünür tutun.
3. Orijinal cihazı ve konuşmayı mümkünse koruyun.
4. Mesajı destekleyen bordro, vardiya kaydı, e-posta veya tanık gibi diğer delilleri ayırın.
5. Başkasının hesabına veya cihazına izinsiz erişmeyin.
6. Delili sosyal medyada yayımlamak yerine yalnızca yetkili makam ve yargılama süreciyle sınırlı kullanın.

Sonuç

WhatsApp yazışmaları, iş davasında uyuşmazlık konusu vakıaları açıklamaya elverişli bir elektronik belge olabilir. Bununla birlikte mesajın hukuka uygun elde edilmesi, gerçekliğinin ve bütünlüğünün korunması, konuşmanın bağlamından koparılmaması ve mahremiyet müdahalesinin ölçülü olması gerekir.

İşverenin denetim yetkisi sınırsız değildir; çalışanın işyerindeki özel hayatı ve haberleşmesi anayasal koruma altındadır. Aynı şekilde çalışan da delil elde etmek amacıyla başkasının hesabına veya cihazına izinsiz erişmemelidir. Uyuşmazlığın niteliğine göre mesajın sunulma biçimi ve diğer delillerle ilişkisi somut olarak değerlendirilmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

WhatsApp ekran görüntüsü iş mahkemesinde delil olur mu?

Evet, uyuşmazlığı ispata elverişli bir elektronik belge olarak sunulabilir. Ancak hukuka uygun elde edilmesi, kime ait olduğunun anlaşılması ve bağlamının korunması gerekir.

Silinen WhatsApp mesajları delil olarak kullanılabilir mi?

Mesajın başka bir cihazda, yedekte veya teknik incelemeyle doğrulanabilir biçimde bulunması hâlinde değerlendirme mümkün olabilir. Verinin elde edilme yönteminin hukuka uygunluğu ayrıca incelenir.

İşveren çalışanın kişisel telefonunu inceleyebilir mi?

İşverenin kişisel telefona genel ve sınırsız erişim yetkisi yoktur. Müdahalenin hukuki dayanağı, meşru amacı, önceden bilgilendirme, gereklilik ve ölçülülük şartları somut olayda değerlendirilir.

WhatsApp mesajı tek başına işten çıkarma sebebi olur mu?

Mesajın içeriği, iş ilişkisiyle bağlantısı, işyerindeki etkisi, elde edilme biçimi ve feshin ölçülülüğü birlikte incelenir. Her mesaj kendiliğinden geçerli fesih sebebi oluşturmaz.

Başkasının telefonundan alınan mesaj mahkemeye sunulabilir mi?

İzinsiz erişimle elde edilen kayıt hukuka aykırı delil sayılabilir ve ayrıca kişisel veri ile haberleşme gizliliği bakımından sorumluluk doğurabilir.

Noter tespiti WhatsApp mesajını kesin delil yapar mı?

Noter tespiti belirli bir tarihte ekranda görülen içeriğin kayıt altına alınmasına katkı sağlayabilir; ancak mesajın hukuka uygun elde edilip edilmediği ve gerçekliği konusundaki tüm tartışmaları tek başına ortadan kaldırmaz.

Kaynakça

• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m. 189 ve m. 199
• Anayasa Mahkemesi, Samet Ayyıldız, B. No: 2018/34548, 28.12.2021
• Kişisel Verileri Koruma Kurulu, 2019/138 sayılı karar özeti
• Kişisel Verileri Koruma Kurulu, 2021/1187 sayılı karar özeti

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayın özellikleri, delilin elde edilme yöntemi ve güncel mevzuat sonucu değiştirebilir; içerik hukuki görüş veya vekâlet ilişkisi oluşturmaz.